રાજકારણઃ ગુજરાતમાં રાહુલ ગાંધીએ ભાજપને પડકાર ફેંક્યો ત્યારે શું હતું સત્ય?


  • રાહુલ ગાંધીએ સંસદમાં દાવો કર્યો છે કે તેઓ આ વખતે ગુજરાતમાં ભાજપને હરાવી દેશે.
  • રાહુલ ગાંધીએ કહ્યું છે કે તમે તેને લેખિતમાં લો, ભારતનું વિપક્ષી ગઠબંધન તમને ગુજરાતમાં હરાવવા જઈ રહ્યું છે.
  • ગુજરાતમાં ભાજપને હરાવવાનો રાહુલનો દાવો કેટલો સાચો?

લોકસભાના વિશેષ સત્રમાં રાષ્ટ્રપતિના અભિભાષણ પર ચર્ચા દરમિયાન વિપક્ષના નેતા રાહુલ ગાંધીએ બંધારણની નકલ બતાવીને ભાષણની શરૂઆત કરી હતી. કોંગ્રેસ 2024ની જીતને લઈને ઉત્સાહિત છે અને રાહુલ ગાંધીએ સંસદમાં પોતાના 90 મિનિટના ભાષણમાં મોદી સરકાર અને ભાજપ પર આકરા પ્રહારો કર્યા હતા. આ દરમિયાન તેમણે દાવો કર્યો હતો કે તેઓ ગુજરાતમાં જતા રહે છે અને આ વખતે તેઓ ગુજરાતમાં ભાજપને હરાવી દેશે. તમે તેને લેખિતમાં લો, ભારતનું વિપક્ષી ગઠબંધન તમને ગુજરાતમાં હરાવવા જઈ રહ્યું છે. આવી સ્થિતિમાં સવાલ એ થાય છે કે ગુજરાતમાં ભાજપને હરાવવાના રાહુલના દાવામાં કેટલી સત્યતા છે અને શું કોંગ્રેસ માટે પીએમ મોદી અને અમિત શાહના ગૃહ રાજ્યમાં રાજકીય લડાઈ જીતવી ખરેખર આસાન છે?

ગુજરાત ભાજપની રાજકીય પ્રયોગશાળા માટે જાણીતું છે. કોંગ્રેસને 29 વર્ષ પહેલા રાજ્યમાં સત્તા પરથી હટાવી દેવામાં આવી હતી અને આજ સુધી ભાજપે તેને પાછા ફરવાની કોઈ તક આપી નથી. ભાજપ સમયાંતરે પરંપરાગત રાજનીતિથી દૂર જઈને અનેક સફળ પ્રયોગો કરતી રહી છે અને તેનો રાજકીય લાભ પણ મેળવતી રહી છે. 1995ની વિધાનસભાની ચૂંટણીમાં ભાજપે એવા રાજકીય મૂળ સ્થાપ્યા કે કોંગ્રેસ આજદિન સુધી તેને ઉખેડી શકી નથી. કોંગ્રેસને ગુજરાતમાં એવી રીતે સત્તામાંથી બહાર જવું પડ્યું કે તેનો વનવાસ હજુ ચાલુ છે. કોંગ્રેસ ગુજરાતમાં ભાજપને હરાવવાનો ઉકેલ શોધી શકી નથી અને ધીમે ધીમે રાજકીય હાંસિયા પર પહોંચી ગઈ છે.

ગુજરાતમાં કોંગ્રેસ ક્યાં ઊભી છે?

2014 અને 2019ની લોકસભા ચૂંટણીમાં કોંગ્રેસ ગુજરાતમાં ખાતું પણ ખોલી શકી ન હતી અને 2024ની ચૂંટણીમાં તેને માત્ર એક જ લોકસભા બેઠક મળી શકી હતી. ગુજરાત નગરપાલિકાની ચૂંટણીથી લઈને વિધાનસભા અને લોકસભાની ચૂંટણી સુધીની લડાઈ ભાજપ જીતી રહી છે. કોંગ્રેસને સત્તામાંથી બહાર થયાને લગભગ ત્રણ દાયકા થઈ ગયા છે, જેના કારણે પાર્ટીના ઘણા વરિષ્ઠ નેતાઓ ચાલ્યા ગયા છે અને કાર્યકરો પણ નિરાશ થયા છે. આમ, કોંગ્રેસ પાસે હાલમાં રાજ્યમાં માત્ર એક જ સાંસદ અને 12 ધારાસભ્યો બચ્યા છે.

વિધાનસભા ચૂંટણીમાં કોંગ્રેસનું પ્રદર્શન

2022ની ગુજરાત વિધાનસભાની ચૂંટણીમાં તે 52.50 ટકા મતો સાથે 188 બેઠકોમાંથી 156 બેઠકો જીતવામાં સફળ રહી હતી. કોંગ્રેસ 27.28 ટકા મતો સાથે માત્ર 17 બેઠકો જીતી શકી હતી. 2017ની સરખામણીમાં કોંગ્રેસના મતોમાં 14 ટકાનો ઘટાડો થયો છે. અગાઉ કોંગ્રેસ પાસે રાજ્યમાં લગભગ 40 ટકા વોટ શેર હતા, પરંતુ 2022ની ચૂંટણીમાં તેમાં મોટો ઘટાડો થયો છે. ગુજરાતમાં કોંગ્રેસ તેના સૌથી ખરાબ તબક્કામાંથી પસાર થઈ રહી છે. 2022 પછી કોંગ્રેસના પાંચ ધારાસભ્યોએ પાર્ટીને અલવિદા કહી દીધું છે અને સંખ્યા 17થી ઘટીને 12 થઈ ગઈ છે.

કોંગ્રેસના 65 ધારાસભ્યોએ પાર્ટી છોડી દીધી

ગુજરાતમાં કોંગ્રેસ દિવસેને દિવસે નબળી પડી રહી છે. છેલ્લા પાંચ મહિનામાં કોંગ્રેસના 65 જેટલા નેતાઓએ પાર્ટી છોડી દીધી છે. કોંગ્રેસના પૂર્વ ધારાસભ્યો અરવિંદ લાડાણી, ચિરાગ પટેલ, વીસીઆઈજે ચાવડા કોંગ્રેસનું સભ્યપદ છોડીને ભાજપમાં જોડાયા છે. પૂર્વ ધારાસભ્ય અને રાજ્યના પૂર્વ કાર્યકારી અધ્યક્ષ અંબરીશ ડેર અને રાજ્યસભાના સભ્ય નારણ રાઠવાએ પણ કોંગ્રેસ સાથેના સંબંધો તોડીને ભાજપમાં જોડાયા છે. આ ઉપરાંત પૂર્વ કેન્દ્રીય મંત્રી નારાયણ રાઠવા અને તેમના પુત્ર સંગ્રામ રાઠવા, જોઇતા પટેલ, ચિરાગ કાલરીયા અને બળવંત ગઢવી જેવા દિગ્ગજ નેતાઓનું નામ પાર્ટી છોડનારાઓમાં સામેલ છે.

કોંગ્રેસના વરિષ્ઠ ધારાસભ્ય અને ગુજરાત કોંગ્રેસના પૂર્વ અધ્યક્ષ અર્જુન મોઢવાડિયા ભાજપમાં જોડાયા છે. આ રીતે કોંગ્રેસના 150થી વધુ નેતાઓએ પાર્ટી છોડી દીધી છે. કોંગ્રેસના નેતાઓ ભાજપમાં જોડાયા બાદ વિશ્વાસનું સંકટ પણ ઉભું થયું છે. કોંગ્રેસના નેતા ભૂપેન્દ્ર પટેલ પણ સરકારમાં મંત્રી છે. કોંગ્રેસનો આધાર સરકી રહ્યો છે અને તેના વિકલ્પ તરીકે આદમી પાર્ટીએ તેના રાજકીય મૂળ સ્થાપિત કરવાનું શરૂ કરી દીધું છે. 2022ની ચૂંટણીમાં જેમ કોંગ્રેસના વોટ ઘટ્યા છે તેમ આમ આદમી પાર્ટીના વોટ પણ વધ્યા છે. આ માણસની પાર્ટીના ચાર ધારાસભ્યો છે.

શું કોંગ્રેસ ગુજરાતમાં ભાજપને હરાવી શકશે?

શું કોંગ્રેસ ગુજરાતમાં 2007ની વિધાનસભાની ચૂંટણીમાં ઘટતા જનાધાર અને તેને છોડી ગયેલા નેતાઓ વચ્ચે ભાજપને હરાવી શકશે? રાહુલ ગાંધીએ દાવો કર્યો છે કે તેઓ આગામી ચૂંટણીમાં ગુજરાતમાં ભાજપને હરાવી દેશે. રાજકારણમાં કશું જ અશક્ય નથી, પરંતુ કોંગ્રેસના વર્તમાન રાજકીય પાયાને જોતા તે ઘણું મુશ્કેલ લાગે છે. કોંગ્રેસની વર્તમાન સ્થિતિ પર નજર કરીએ તો ગુજરાતમાં પાર્ટી પાસે 12 ધારાસભ્યો, 1 રાજ્યસભા અને 1 લોકસભા સીટ છે. ગુજરાતના તમામ મોટા શહેરોની મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન પર ભાજપનું નિયંત્રણ છે. સહકારી ક્ષેત્રમાં પણ કોંગ્રેસનું વર્ચસ્વ તૂટી ગયું છે અને ભાજપ શહેરી તેમજ ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં પોતાના મૂળિયા જમાવવામાં સફળ રહી છે.

ભાજપ લોકસભા ચૂંટણીમાં ક્લીન સ્વીપ કરી શકી નથી

આ વખતે ભાજપ લોકસભા ચૂંટણીમાં ગુજરાતમાં ક્લીન સ્વીપ કરી શકી નથી. કોંગ્રેસ પાર્ટીએ વાપસી કરીને બનાસકાંઠા લોકસભા બેઠક ભાજપ પાસેથી આંચકી લીધી છે. રાહુલ ગાંધી છેલ્લા કેટલાક દિવસોથી ગુજરાતમાં સક્રિય છે અને તાજેતરમાં ગુજરાતના રાજકોટમાં ટીઆરપી ગેમ ઝોનની ઘટનાના પીડિતો સાથે વાત કરી હતી. 2017ની વિધાનસભા ચૂંટણીમાં રાહુલ ગાંધીએ ખૂબ જ મહેનત કરી હતી, જેના કારણે ભાજપ 29 વર્ષમાં પહેલીવાર સોનાનો આંકડો પાર કરી શકી નથી. ભાજપે 99 બેઠકો જીતી હતી અને કોંગ્રેસ 77 બેઠકો જીતવામાં સફળ રહી હતી. 1995 પછી કોંગ્રેસનું સર્વશ્રેષ્ઠ પ્રદર્શન 2017ની ચૂંટણીમાં હતું, પરંતુ ત્યારથી કોંગ્રેસ સતત નબળી પડી છે.

2024ની જીતથી કોંગ્રેસનું મનોબળ વધ્યું છે

2024ની લોકસભા ચૂંટણીમાં ભાજપ 240 બેઠકો સુધી મર્યાદિત રહેવાને કારણે અને બહુમતીના આંકડાથી દૂર લઈ જવાને કારણે કોંગ્રેસનું મનોબળ ઊંચું છે. આવી સ્થિતિમાં રાહુલ ગાંધીને લાગે છે કે તેઓ ભાજપને તેના ગઢમાં હરાવશે. રાજકીય વિશ્લેષકો માને છે કે રાહુલ ગાંધીનું નિવેદન મિશન ગુજરાતની શરૂઆત છે. તેમને લાગે છે કે ગુજરાતમાં ભાજપને હરાવી શકાય છે. એટલા માટે તેમણે ઉત્સાહમાં આટલું મોટું નિવેદન આપ્યું છે. ગુજરાતમાં આગામી વિધાનસભાની ચૂંટણીને હજુ દોઢ વર્ષ જેટલો સમય બાકી છે. આમાં ઘણી રમત રમવાની છે અને કોંગ્રેસને લાગે છે કે નરેન્દ્ર મોદીના કારણે ભાજપ ગુજરાતમાં રાજકીય ઊંચાઈ પર છે. 2027 સુધીમાં પીએમ મોદીનો જાદુ લોકોમાંથી દૂર થઈ જશે અને તેના કારણે તેઓ ભાજપને હરાવી દેશે. ગુજરાતમાં આ એટલું સરળ નથી, કારણ કે તે ભાજપની રાજકીય પ્રયોગશાળા રહી છે.

ગુજરાત ભાજપની રાજકીય પ્રયોગશાળા

કોંગ્રેસ 29 વર્ષથી સત્તાથી દૂર છે અને ભાજપે તેને પોતાની રાજકીય પ્રયોગશાળા બનાવી દીધી છે. કોંગ્રેસ ભલે ગુજરાતમાં ભાજપને હરાવવાનો દાવો કરી રહી હોય પરંતુ જમીની સ્તરે સ્થિતિ અલગ છે. કોંગ્રેસનું સંગઠન ઘણું નબળું છે અને સમર્થન ધરાવતા તમામ નેતાઓએ પાર્ટી છોડી દીધી છે. લોકસભા ચૂંટણીમાં ભાજપને 61.86 ટકા વોટ મળ્યા જ્યારે કોંગ્રેસને 31.24 ટકા વોટ મળ્યા. 2022ની ચૂંટણી બાદ કોંગ્રેસના વોટ ચોક્કસપણે વધ્યા છે, પરંતુ તે હજુ પણ બીજેપી કરતા 30 ટકા ઓછા છે. કોંગ્રેસ અને ભાજપ વચ્ચે વોટ શેરનું મોટું અંતર છે, જે ભર્યા વિના રાહુલ ગાંધી માટે ગુજરાતમાં સત્તા પરથી કોંગ્રેસનો વનવાસ ખતમ નહીં થાય?



Source link

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *